Regelmatig lezen we de uitwassen van het oude
kapitalistische systeem in de krant. Het woord ‘graaiers’ bestond voor de
crisis amper en rekent op steeds meer afkeur en tegenwoordig ook op strafvervolging.
In het nieuwe bewuste kapitalisme is zingeving belangrijker
dan het maken van winst. Het afschuiven van goedkope productie en vervuilende
technieken naar de zogenoemde lagelonenlanden is een steeds groter wordende
risico voor een merk of de reputatie van een organisatie. In deze tijd van het
wereld wijde web zijn er geen grenzen. Steeds meer mensen voelen zich
wereldburger en zijn zich bewust van de onderlinge verbondenheid van ecosystemen,
organisaties, mensen, landen en financiële systemen.
Bewust kapitalisme kijkt naar het grotere geheel of systeem
waar de organisatie deel van is. In de huidige tijd van decentralisatie, het
dragen van persoonlijke verantwoordelijkheid en daarmee het overdragen van de
macht van de top naar beneden, is het stakeholder paradigma een beter alternatief.
In het stakeholder perspectief heeft ieder, die op wat voor wijze dan ook te
maken heeft met organisatie, een belang. Het vervullen van deze belangen is de
doel van de organisatie en de organisatie kan op haar beurt niet zonder de
stakeholders. Voor een organisaties zijn stakeholders: het personeel, de
toeleveranciers, de gezinnen van deze mensen, het directe leefmilieu, de
gemeenschap en de klanten.
In een bewust kapitalisme is het belangrijk dat al deze
contracten tussen de stakeholders en de organisatie op vrijwilliger basis
worden aangegaan. De organisatie zal dan dienstbaar moeten zijn naar al zijn of
haar stakeholders en moeten zoeken naar de beste mogelijke manier van afstemmen
van de verschillende belangen. Dit vergt visie en discipline van het
leiderschap. Een organisatie staat ten dienste van het grotere geheel en heeft
een doel en daarmee bestaansrecht. Soms is er verwarring over het doel of de
kernwaarden van een organisatie met als gevolg dat stakeholders afhaken en
daardoor schade aan de organisatie wordt toegebracht. Organisaties worden
gedwongen zichzelf steeds te verbeteren en verantwoordelijkheid te nemen,
andere organisaties die het beter doen, zullen de plaats in nemen van minder
ethische organisaties. Het groeiend bewustzijn en beschikbare informatie over
organisaties is daarin de motor.
Steeds meer mensen laten hun stem horen
en met het groeiende bewustzijn is immoreel zakendoen not done. Terugkeren naar
moraal, eerlijkheid, openheid en transparantie zijn de pijlers van het bewuste
kapitalisme. Winst maken is altijd ondergeschikt als het ten koste gaat van
stakeholders en in de toekomst zullen bedrijven hierop worden afgerekend.
